Thema's
Beschermde natuur
De Noordzee is een bijzonder gebied met grote soortenrijkdom en productiviteit. Mensen maken intensief gebruik van dit natuurgebied; o.a. scheepvaart, visserij en zandwinning. En er komen steeds meer nieuwe activiteiten bij. Door dit intensieve gebruik is de Noordzee niet meer zoals zij ooit was, vol met vis, met een gevarieerde bodem en rijk aan leven. De gebieden die zich kenmerken door een rijk bodemleven en andere natuurwaarden moeten daarom beter beschermd worden. Ook leven er in de Noordzee bijzondere diersoorten als bruinvissen, haaien en roggen, die specifieke soortgerichte bescherming vragen.
Zuiver vissen
De Noordzee is van oudsher een zee waar veel gevist wordt. Voor de Tweede Wereldoorlog bleven vissers met hun scheepjes dicht bij de kust; de vangsten waren goed. Maar met het groter worden van de schepen, het zwaarder worden van het vistuig en de specialisatie van vissers om bepaalde soorten vis te vangen, zijn de problemen in zee toegenomen. In de hele Noordzee staan visbestanden onder druk. ‘Bijvangsten’ zijn enorm en de schade van vistuig aan de dieren die op en in de zeebodem leven is groot. Om in de toekomst nog verse vis uit de Noordzee te kunnen eten moet het tij gekeerd worden!
Schoon varen
De Noordzee is een van de drukst bevaren zeeën ter wereld. Schepen bezoeken de Nederlandse havens of passeren de Noordzee op weg naar andere bestemmingen. Voor Nederland is scheepvaart een essentiële economische factor. Van alle handel die van en naar Nederland wordt getransporteerd (430 miljoen ton per jaar), gaat circa 50% per zeeschip. Wereldwijd wordt zelfs 90% van alle goederen per schip vervoerd. Tegelijk heeft scheepvaart ook negatieve gevolgen, bijvoorbeeld vervuiling van het water en de lucht. Politiek, reders, scheepsbouwers, havens en marktpartijen zouden zich sterk moeten maken voor een schone scheepvaart.
Ruimtelijke ordening
De Noordzee lijkt wel leeg, maar dat is ze niet. De Noordzee wordt zeer intensief gebruikt. Er is visserij, scheepvaart, offshore industrie, zandwinning, defensie en recreatie. En vanwege ruimtegebrek op land wordt ook voor nieuwe activiteiten al snel naar de zee gekeken. Denk bijvoorbeeld aan windparken, de Tweede Maasvlakte, en CO2 opslag. Het gebruik van de ruimte op zee gaat sectoraal. Het wordt vooral per activiteit of per gebied bekeken. Er wordt vrijwel geen rekening gehouden met het ecosysteem van de Noordzee als geheel. Bovendien wordt de ruimte op zee steeds schaarser. Des te meer noodzaak voor een goed afgestemd ruimtelijk beleid, waarbij de natuur van de Noordzee centraal staat.
Jij en de zee
Veel Nederlanders genieten van de Noordzee. Ze halen eens een visje bij de visboer, gaan een dagje naar het strand voor een frisse wandeling of beoefenen er hun favoriete watersport. Tweederde van de Nederlanders komt zeker één keer per jaar op het Noordzeestrand*. Toch heeft de Noordzee het imago van een grijze, saaie zee. Niets is minder waar! Onder de golven van de Noordzee bevindt zich een wonderlijke wereld vol zeeleven, met diverse soorten dolfijnen, vissen en kleurrijke anemonen.
* Bron: tns nipo ‘Afval op het strand en in de Noordzee’, 2009
Afval in zee
Afval in zee – en met name plastic afval – is een zeer groot probleem en wordt door verschillende wetenschappers en milieuorganisaties ook wel ‘de nieuwe milieu-uitdaging’ na de klimaatproblematiek genoemd. Uit verschillende onderzoeken, waaronder de strandmonitoringen en Coastwatch programma’s, blijkt dat de hoeveelheid afval in de Noordzee de laatste 10 jaar niet wordt teruggedrongen, ondanks (inter)nationaal afvalbeleid. Samen met het publiek, de industrie en de overheid wil Stichting De Noordzee het afval probleem in de Noordzee oplossen.