Kijk eens goed naar een sigaret. Dat filter – dat pluizige stukje – bestaat voor 95% uit plastic. Het bevat giftige stoffen. Terwijl het langzaam afbreekt, komen er naar schatting elke dag zo’n honderd microplasticvezels vrij. Die spoelen het water in, en belanden uiteindelijk in de magen van vogels, vissen en zeezoogdieren. Eén peuk kan tot duizend liter zeewater vervuilen. Vorig jaar raapten de vrijwilligers tijdens de Beach Cleanup Tour ruim 51.000 peuken op.
Opruimen helpt. Maar het lost het probleem niet op. En daarom richten we ons tot Brussel.
38 gemeenten zeggen: dit moet stoppen
De Europese Commissie evalueert op dit moment de regels voor plastic wegwerpproducten. Dit is dé kans voor een verbod op het sigarettenfilter. Samen met internationale partnerorganisaties uit de milieu- en gezondheidshoek, waaronder No Plastic Filter, hebben we input geleverd aan de Commissie: verbied plastic sigarettenfilters.
En nationaal groeit de beweging. Binnen het Plastic Peuken Collectief werken we aan dat verbod, en steeds meer gemeenten sluiten zich aan. Inmiddels steunen er 38 gemeenten ons, van Amsterdam, Rotterdam en Den Haag tot Borsele en Goeree-Overflakkee.
Want gemeenten weten als geen ander hoe groot de uitdaging is. Filters zijn te klein om efficiënt op te ruimen. Ze jagen gemeenten op kosten. En via wind en riool belanden ze alnsog in zee. Milieu-wethouder Arjen Kapteijns van Den Haag verwoordt het zo: “Functioneel doen de filters niet veel. Het is niet zo dat sigaretten met een filter gezonder zijn.”
En jij liet ook van je horen
Toen de Commissie burgers vroeg om hun mening, deden jullie massaal mee. Nederland was goed voor meer dan 42% van alle Europese reacties. Die stemmen liggen nu op het bureau van de Commissie.
Projectleider Gita Maas: “De tabaksindustrie richt de schade aan, terwijl het milieu en de dieren die erin leven de rekening betalen. De verantwoordelijkheid moet nu schuiven naar de producenten, waar die altijd had moeten liggen.”
We boksen op tegen een stevige lobby. Maar we hebben sterke troeven: wetenschappelijk bewijs, een groeiende beweging van burgers én gemeenten, en het bewijs dat het werkt. Plastic tasjes, bestek en bekertjes zijn al verboden. Dat heeft de Noordzee al veel goeds gedaan.
Doe mee: teken de petitie
Heb jij onze petitie al getekend? Die roept op tot een verbod op plastic filters én rookvrije stranden.
En die beweging is al gaande. Beverwijk maakt dit jaar het strand van Wijk aan Zee rookvrij, als zesde Nederlandse strandgemeente, na Noordwijk en Den Haag. "In de zomer ligt het hier vol peuken", zegt strandbezoeker Monique Heydenreich in Trouw. "Helemaal top" dat het verbod eraan komt.
Gita droomt hardop over hoe het strand eruitziet als het ons lukt: "Vogels die kunnen scharrelen zonder gifbommetjes in te slikken. Kinderen die spelen in schoon zand. En de handen van vrijwilligers die hopelijk ook een stukje schoner ruiken."