Stichting de Noordzee

Containerramp duurt voort

27 februari 2019

In de eerste week van januari verloor een containerschip, de MSC Zoe, 342 containers. Deze week gaf de minister een update aan de Kamer en vorige week kwam er een plan van aanpak voor het opruimen. In dit bericht geven we een stand van zaken: hoe gaat het met de containerramp, bijna twee maanden later? 

Ravage
De verloren containers en hun inhoud hebben een ravage aangericht. De hoeveelheid materiaal is enorm en het opruimen gaat langzaam. Slechte weersomstandigheden en de vondst van explosieven uit de Tweede Wereldoorlog hinderden de bergingswerkzaamheden. Veel vrijwilligers hebben zich sinds de eerste dagen na de ramp ingezet. Ook vissers helpen met opruimen. Het bergingsbedrijf heeft hen ingeschakeld om bij de berging vrijkomend afval uit zee op te vissen en ook via het al langer lopende project Fishing for Litter wordt veel (extra) afval uit zee gevist. Er is veel publieke en politieke aandacht voor de ramp en de gevolgen. Er zijn Kamervragen gesteld en er lopen verschillende onderzoeken naar de ramp, zowel naar de oorzaak als naar de ecologische gevolgen.  

Hoeveel containers zijn gevonden? 
Op de Nederlandse kust zijn in totaal 18 volledige containers geborgen. Veel containers zijn kapot gegaan. Op de Noordzee zijn inmiddels delen van 110 containers geborgen. De andere containers en de inhoud daarvan drijven nog in zee of liggen op de zeebodem. Een deel van de containers is nog zoek. Naar schatting is nu 1.100000 kilo afval van land en zee afgevoerd. Twee containers met gevaarlijke stoffen (dibenzoylperoxide en lithium-ion batterijen) zijn nog niet gevonden. Er wordt verwacht dat nog lange tijd afval blijft aanspoelen. 

Actieplan Opruimen 
Onder leiding van Rijkswaterstaat is een actieplan opgesteld waarin afspraken zijn gemaakt over hoe het opruimen verder gaat de komende periode. Er komt één coördinator die overzicht moet houden. Er is afgesproken dat de coördinator 18 maanden tot de laatste container geborgen is aan blijft.  Het Waddengebied en Noorden van Nederland zijn in zes gebieden verdeeld. Deze gebieden krijgen ieder een eigen coördinator die onder andere de inzet van vrijwilligers moet coördineren.  

Het is nooit klaar 
Het is niet duidelijk hoeveel materiaal er precies in zee is beland en dus ook niet wanneer het opruimen ‘klaar’ is. Door stroming verspreidt het materiaal zich en belandt een deel onder zand en slib. Veel van het afval zal nooit helemaal opgeruimd kunnen worden en blijft dus in het systeem waar het invloed heeft op het zeeleven. In de afgelopen weken zijn er zo’n 20.000 zeekoeten aangespoeld op de Nederlandse stranden. Hiervan is niet duidelijk wat er mee gebeurd is en of dit door de containerramp komt. Resultaten van het onderzoek worden in maart verwacht.  

Wat doet Stichting De Noordzee?
Stichting De Noordzee roept op er met zijn allen voor te zorgen dat we goed opruimen, monitoren en voorkomen dat dit nog een keer gebeurt. Na de opruimactie op Terschelling in januari zijn we achter de schermen actief. We bieden partijen onze expertise en kennis over het onderzoeken van strandafval aan. Ook denken we mee met onderzoekers om gevolgen goed in kaart te brengen.  

Bij de overheid pleiten we voor strenge wetgeving en goede handhaving op de omgang met containers door gesprekken, het stellen van Kamervragen en volgen van politieke ontwikkelingen. Bedrijven rond de scheepvaartsector vragen we om de eigen werkwijze kritisch te bekijken en bij het afsluiten van contracten niet alleen snelheid en prijs maar ook veiligheid, milieu en aandacht voor kwetsbare natuur mee te nemen.    

MSC Zoe