Tekst Steven van Aartrijk • Publicatie in EVO Logistiek • December 2016

Schone zeeschepen krijgen in Zweden binnenkort belastingkortingen ten opzichte van hun vervuilender concurrenten. Rederijen die voor dit financiële voordeel in aanmerking willen komen, moeten zich wenden tot Clean Shipping Index (CSI), een organisatie die verladers in staat stelt om de milieuprestaties van rederijen met elkaar te vergelijken. “De maatregel van Zweden is een enorme stimulans voor schoner transport”, aldus CSI-directeur Merijn Hougee.

De (container)scheepvaart is in de afgelopen de- cennia een steeds belangrijker manier van trans- port geworden. Ongeveer negentig procent van al onze goederen wordt nu vervoerd per zeeschip. Volgens een studie van de International Maritime Organization (IMO) uit 2014 is de internationale scheepvaartsector ver- antwoordelijk voor onder meer de uitstoot van duizend miljoen ton CO2 per jaar, ofwel 2,6 procent van de totale uitstoot wereldwijd. De scheepvaartsector beweegt rich- ting verduurzaming, maar volgens critici loopt de scheep- vaart flink achter ten opzichte van het internationale goe- derenvervoer over land.

Een organisatie die werkt aan de verduurzaming van schepen, is de Clean Shipping Index (CSI), een van oor- sprong Zweedse instantie die verladers in staat stelt om de milieuprestaties van rederijen met elkaar te vergelijken en te evalueren bij contractonderhandelingen. “Bij de keuze voor een vervoerder spelen de kosten en de be- trouwbaarheid een grote rol, maar duurzaamheid begint bij bedrijven ook deel uit te maken van de uiteindelijke be- slissing”, legt CSI-directeur Merijn Hougee uit.

Milieuscore

In Nederland zijn enkele grote verladers, zoals Philips, Akzo Nobel en DSM, al een tijdje bij CSI aangesloten. In totaal doen er 356 verladers mee, waaronder Volvo, H&M en Ericsson. In de database staan nu ruim 2000 schepen, van 55 reders. Van deze vaartuigen wordt bijgehouden hoe ze het doen op het gebied van CO2-, zwavel- en stik- stofuitstoot, chemicaliëngebruik aan boord en hoe het er- voor staat met het zogenoemde afval- en watermanage- ment. “Met de index bieden wij een instrument dat de impact van schepen op het milieu in kaart brengt. Verla- ders wegen de milieuscore mee in tenderprocedures”, zegt Hougee. 

Hoe meer verladers zich bij de Clean Shipping Index aan- sluiten, hoe meer rederijen rapporteren in de database, legt hij uit. Dit biedt volgens hem ook kansen voor rederij- en. “De verladers die de CSI hanteren, zijn een grote groep klanten van de maritieme sector. Een voordeel voor de re- derijen is dan ook dat meedoen klandizie kan opleveren.”

Onlangs kon de vlag uit bij CSI, wegens een enorme im- puls die dit schone initiatief binnenkort krijgt: Zweden be- sloot eerder dit jaar dat er voor schone schepen vanaf 2018 fikse belastingkortingen gelden. Hougee: “Schepen die bijvoorbeeld op lng varen, een brandstof die veel min- der milieuvervuilend is dan bunkerolie, krijgen binnen de Zweedse maritieme wateren straks grote kortingen op vaarwegbelastingen. Voor de allergrootste schepen die geregeld op Zweden varen, kan dit tot wel een half mil- joen euro per jaar schelen.”

Stimulans

Dergelijke financiële voordelen doen rederijen nu al mas- saal naar hun rekenmachine grijpen, weet Hougee. Vol- gens hem kunnen groene investeringen dan ook niet uit- blijven. “Dit is een enorme stimulans voor schoner transport, vooral doordat deze maatregelen straks ook echt in de Zweedse wetgeving zijn geborgd. Alle rederijen die in Zweedse zeewateren varen, gaan zich afvragen hoeveel deze maatregel hen straks kan opleveren.”

Ook CSI zelf krijgt een belangrijke rol in het geheel, legt hij uit. “Rederijen die een schip in aanmerking willen laten komen voor de kortingen, moeten dit vaartuig in de index rapporteren en laten controleren door een classificatiebu- reau. Zweden heeft besloten dat hiervoor standaard de criteria gaan gelden die nu al door CSI worden gehan- teerd. Wij rekenen er dan ook op dat het aantal rederijen dat zich bij ons heeft aangesloten, zal verdubbelen.”

Stichting De Noordzee

Stichting De Noordzee, dat het CSI-programma actief onder de aandacht brengt bij verladers in Nederland, is heel blij met het besluit van Zweden. “Onlangs is weliswaar besloten dat grote zeeschepen minder zwavel mogen uitstoten, maar het ambitieniveau mag nog meer omhoog. Deze maatregel kan echt een verschil maken, zeker wanneer andere landen dit voorbeeld gaan volgen”, aldus Marijke Boonstra, project- leider Schone zee. Daarnaast wijst zij erop dat het CSI- instrument verladers bij uitstek in staat stelt om milieuvrien- delijke keuzes te maken. “Het biedt hen de mogelijkheid om er gemakkelijk achter te komen hoe milieuvriendelijk een reder werkelijk is. Als een verlader kiest voor een schone vervoersaanbieder, verlaagt hij ook zijn eigen global foot- print. Al met al een heel mooie manier om bij te dragen aan duurzaam zeetransport en daarmee aan schonere zeeën, oceanen en een schonere wereld.”


CO2-calculator

Verladers die snel en gemakkelijk inzichtelijk willen krijgen hoe groot hun eigen ocean footprint is, kunnen sinds kort gebruikmaken van een door Clean Shipping Index gelanceerde calculator. Beschikbare data van het scheepsverkeer worden in een spreadsheet verzameld. Door deze gegevens te combineren met standaard beschikbare data, krijgen verladers een duidelijk beeld van de milieuprestaties van de verschillende rederijen. Verladers die zijn geïnteresseerd in de calculator of zich willen aanmelden bij Clean Shipping Index, kunnen contact opnemen met Merijn Hougee, e-mail merijn@cleanshippingindex.com.