Rondom makreel geldt al jaren politieke onenigheid tussen kuststaten, en het totaal aan unilaterale quota heeft de wetenschappelijke aanbevelingen in de afgelopen 15 jaar gemiddeld met bijna 40% overschreden. Met het nieuwe EU besluit dreigt de totale visserijdruk in 2026 opnieuw ruim boven de veilige grenzen uit te komen, met potentieel onomkeerbare schade aan de populatie tot gevolg.
Hoewel de EU in december 2025 nog instemde met een broodnodige reductie van 70% op basis van advies van het wetenschappelijk vangstadvies van ICES, werd deze koers maandag losgelaten. De EU kiest nu voor een veel minder strenge reductie van 48% om “in lijn” te blijven met quota die door het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, IJsland en de Faeröer onderling zijn vastgesteld. Deze partijen hebben eerder quota vastgesteld die tot wel 72% boven de wetenschappelijke aanbevelingen liggen.
Een keuze die het ecosysteem én vissers schaadt
Stichting De Noordzee maakt zich ernstige zorgen over de impact van dit besluit op het Noordzee ecosysteem. “Makreel is een sleutelsoort. Het herstel van de populatie is al jaren kwetsbaar door structurele overbevissing, en dit besluit duwt de soort dieper richting instorting.” aldus projectleider Duurzame Visserij Merel den Held.
Lange termijn bedreigd
Stichting De Noordzee benadrukt dat deze beslissing ook het perspectief voor de visserijsector zelf schaadt. Wanneer het herstel van de makreelpopulatie verder achterblijft, waarschuwen wetenschappers voor scenario’s waarin in de komende jaren richting een nulquotum moet worden bewogen als er geen strikt herstelplan komt.
“De visserij heeft niets aan een uitgeputte zee,” vervolgt Merel den Held. “Wie nu kiest voor maximale korte termijnvangst, maakt een duurzame toekomst onmogelijk. Dit besluit brengt vissers, kustgemeenschappen en de mariene voedselketen allemaal in gevaar.”
Oproep aan de EU en kuststaten
Stichting De Noordzee roept de EU en andere kuststaten met klem op om terug te keren naar een koers gebaseerd op het best beschikbare wetenschappelijke advies, conform het advies van ICES, en om werk te maken van bindende internationale quota afspraken met álle kuststaten, om de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor deze gedeelde populatie te waarborgen.
Oproep aan consumenten, supermarkten en horeca
De situatie is inmiddels zo ernstig dat niet alleen overheden, maar ook consumenten, supermarkten en horeca een verantwoordelijkheid hebben. Stichting de Noordzee roept hen op om voorlopig geen makreel te kopen of te serveren, zodat de soort de kans krijgt te herstellen. Retailers zijn daarin al verder dan de politiek: steeds meer supermarkten stappen over op duurzame alternatieven, terwijl de politiek onder druk van de visserijlobby blijft vasthouden aan te hoge vangstquota die haaks staan op wetenschappelijke ICES-adviezen. Ook in andere Europese landen waarschuwen natuurorganisaties dat makreel door jarenlange overbevissing niet langer als duurzame keuze kan worden beschouwd. Alleen met gezamenlijke actie – van consumenten tot kabinet – kunnen we voorkomen dat deze waardevolle vissoort verder instort.