Stichting de Noordzee

Veelgestelde vragen | Ballonoplatingen

11 maart 2019

Zijn jullie tegen ballonnen? 
Nee, we zijn tegen het oplaten van ballonnen. Ballonnen kunnen heel feestelijk zijn, mits ze binnen blijven of ergens aan vast gebonden zijn.

Waarom is het oplaten van ballonnen een probleem?
Elke ballon die de lucht in gaat, komt weer omlaag. Veel ballonnen komen zo in de natuur terecht. Zeezoogdieren, vogels en vissen zien de ballonnen aan voor voedsel en raken verstrikt in de ballonlinten.

Op iedere 100 meter Noordzeekust liggen gemiddeld twaalf ballonnen of stukken en lintjes daarvan. Volgens schattingen van TNO worden er jaarlijks ongeveer 1 miljoen ballonnen opgelaten in Nederland, waarvan er 230.000 in de Noordzee terechtkomen.

Toen we tijdens de Beach Cleanup Tour van 1 tot en met 15 augustus 2018 de héle Noordzeekust opruimden, vonden we maar liefst 4896 ballonresten op het strand. 

En milieuvriendelijke ballonnen dan?
‘Biologisch afbreekbare ballonnen’ zijn géén milieuvriendelijk alternatief. Het duurt jaren voor deze ballonnen zijn afgebroken. Al die tijd kunnen dieren de ballonnen aanzien voor voedsel, en in de linten kunnen dieren verstrikken. De WUR geeft aan dat afbreekbare ballonnen geen oplossing zijn, omdat ze lang genoeg in de natuur blijven om nadelige gevolgen voor dieren te kunnen hebben.

Hoe is de overzichtskaart met het beleid van gemeenten ontstaan?
De landelijke invulling van gemeentelijk ontmoedingsbeleid voor het oplaten van ballonnen is gebaseerd op onderzoek van Stichting De Noordzee. De volgende bronnen zijn geraadpleegd: 1) de website http://overheid.nl  voor lokale wet- en regelgeving en de Algemene Plaatselijke Verordeningen; 2) gemeentewebsites; 3) nieuwsberichten van landelijke en lokale media. In sommige gevallen zijn de gemeenten of politieke partijen gebeld. Mail ballon@noordzee.nl indien je een wijziging wilt doorgeven. 

Wat is een verbod op ballonoplatingen?
Gemeenten met een verbod op ballonoplatingen hebben dit verbod opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), of de gemeenteraad heeft besloten dat dit verbod bij de eerstvolgende wijziging van de APV wordt meegenomen. 

Wat houdt ontmoedigingsbeleid in?
Dit betekent dat de gemeente geen verbod heeft opgenomen in de APV, maar wel uitdraagt dat ballonnen schade aanrichten aan het milieu en alternatieven aanmoedigt of adviseert. Dit ontmoedigingsbeleid uit zich in verschillende vormen: sommige gemeenten hebben een meldings- of ontheffingsplicht voor grootschalige ballonoplatingen. Andere gemeenten geven voorlichting, laten zelf geen ballonnen op of weigeren aanwezig te zijn bij evenementen waar ballonnen worden opgelaten.

Hoe verbied ik ballonoplatingen in mijn gemeente?
Zie hier voor een uitgebreidere handleiding.

Wat gebeurt er in de gemeenten waarvan ‘geen vermelding beleid’ is?
In veel gemeenten is er nog geen beleid. Dit kan betekenen dat het onderwerp nog niet besproken is binnen de gemeenteraad. Het kan ook betekenen dat het wel binnen de gemeenteraad besproken is, maar dat besloten is geen verbod en/of ontmoedigingsbeleid in te voeren. In andere gemeenten speelt dit wel, maar is er nog geen besluit genomen door de gemeenteraad. Voorbeelden van gemeenten waar aandacht is voor ballonoplatingen maar nog geen beleid is ingevoerd: Gemeente Assen, Gemeente Heerhugowaard, Gemeente Rotterdam, Gemeente Waterland.

Wat zijn alternatieven voor ballonoplatingen?
Er zijn talloze creatieve en feestelijke alternatieven voor ballonoplatingen. Denk aan superbellenblaas, vliegeren, een verloting of het maken van ballondieren. Of een lampionnentocht, een vossenjacht of zwaaien met gekleurde linten. Afgelopen september kondigde de Koninklijke Bond van Oranjeverenigingen aan dat ze ballonoplatingen voortaan ontmoedigt. Voortaan wijst de bond haar leden op alternatieven. Ook op de website van dieballongaatnietop.nl worden alternatieven genoemd.

Is een verbod niet lastig te handhaven? 
Wanneer er een verbod op ballonoplatingen wordt ingevoerd, kondigt de gemeente dit aan in lokale media en op de gemeentewebsite. Dit is een belangrijke stap. De inwoners van de gemeente worden zo op de hoogte gebracht van het verbod. Indien er een evenement plaatsvindt in een gemeente wordt dit getoetst aan de APV. Dit betekent automatisch bij een vergunningverlening dat ballonnen oplaten niet mag.

Het blijft lastig om te handhaven op een enkele opgelaten ballon. We hopen dat inwoners ook zelf de verantwoordelijkheid nemen om dit niet meer te doen. Want elke ballon die de lucht ingaat, komt weer omlaag.

Ballonrest op het strand