Daar spraken we over tijdens een kennissessie die we op 11 november 2025 als onderdeel van het IMVO-convenant Hernieuwbare Energie organiseerden. Bedrijven, onderzoekers, belangenorganisaties en beleidsmakers kwamen bijeen om te praten over ontmanteling, circulariteit en het beperken van milieueffecten. Oftewel: hoe kunnen we duurzame energie opwekken én tegelijk de natuur beschermen?
De natuur mag niet de prijs betalen
De aanleg en ontmanteling van windparken kunnen grote gevolgen hebben voor het zeeleven. Het heien en verwijderen van funderingen veroorzaakt luid onderwatergeluid dat zeezoogdieren en vissen verstoort. Ook verdwijnen bij ontmanteling vaak de kunstmatige riffen die zich rond windturbines hebben gevormd; plekken waar talloze schelpdieren, krabben en vissen inmiddels leven.
Tijdens de kennissessie benadrukten we dat het verminderen van deze impact cruciaal is. De overstap naar duurzame energie mag niet betekenen dat we nieuwe schade aan de natuur veroorzaken. De natuur moet het uitgangspunt zijn – niet het sluitstuk – van de energietransitie.
Circulariteit en natuur in balans
Naast het beperken van milieueffecten spraken we ook over circulariteit: hoe we materialen uit windparken aan het einde van hun levensduur kunnen hergebruiken. De winning van metalen en mineralen, bijvoorbeeld in Zuid-Amerika, Afrika en China, heeft een grote impact op lokale gemeenschappen en natuur. Maar ook het volledig terugwinnen van materialen uit zee kan ecologische schade veroorzaken. De uitdaging is dus: hoe maken we de energietransitie écht circulair, zonder dat de natuur de rekening betaalt? Het doel is om verspilling te voorkomen en grondstoffen zo duurzaam mogelijk te benutten – zonder dat dit ten koste gaat van de biodiversiteit in de Noordzee. De routekaart circulaire windparken van het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG), die binnenkort gepubliceerd gaat worden, zet een mooie stap om dit belangrijke onderwerp op te pakken.
De stem van de Noordzee
Binnen ons programma Natuurvriendelijke Energie werkt Stichting De Noordzee samen met bedrijven, onderzoekers en overheden om oplossingen te vinden die energieproductie en natuurherstel met elkaar in balans brengen.
We brengen kennis in, stellen kritische vragen en zorgen dat de stem van de natuur gehoord wordt aan de tafel waar beslissingen worden genomen.
In ons rapport, gepubliceerd als onderdeel van de offshore coalition for energy and nature (OCEaN), laten we zien hoe het wél kan: met beleid en ontwerpkeuzes die rekening houden met onderwaterleven, zodat windparken bijdragen aan een gezonde Noordzee.