Stichting de Noordzee

Stichting De Noordzee in Ierland voor Europese afstemming strandafvalonderzoek

25 november 2019

Projectleiders Marijke Boonstra en Sebastiaan Verkade waren in november drie dagen aanwezig bij een Europese bijeenkomst in Zuidoost-Ierland over de monitoring van marien zwerfafval. Ze vertellen: “Stichting De Noordzee voert al meer dan vijftien jaar officieel onderzoek uit langs de Nederlandse Noordzeekust in opdracht van Rijkswaterstaat. We vinden het belangrijk om onderzoek te doen naar strandafval zodat we zo effectief mogelijk kunnen werken aan aanpak bij de bron door middel van campagnes, lobby en advies. Door ervaringen uit te wisselen en afspraken te maken met andere landen kunnen we het onderzoek dat in heel Europa wordt gedaan beter vergelijken en de kwaliteit ervan waarborgen. Op naar Ierland dus!

Tijdens de bijeenkomst kwamen experts en beleidsmakers samen om alles wat met de monitoring van marien zwerfafval te maken heeft te bespreken: het analyseren van de data, het evalueren van het onderzoek en trends die in de verschillende landen uit de analyse naar voren komen. Naast het onderzoek kwam ook de beleidskant van het probleem ter sprake: wat voor maatregelen zijn nodig, zijn al ingevoerd en hoe kunnen we die met elkaar afstemmen. Want afval houdt zich niet aan grenzen.”

OSPAR-landen. Bron: Eric Gaba.

Maar de week begon uiteraard met een bezoekje aan het plaatselijke strand. Marijke Boonstra, projectleider Schone Zee beschrijft hun indruk: “Bij aankomst op maandag in Wexford maakten we eerst een strandwandeling op Curracloe Beach. Ierland heeft een prachtige kustlijn. Het viel meteen op dat je hier andere schelpen en aanspoelsels vindt dan in Nederland. Helaas vonden we tijdens deze wandeling meteen al afval. Vooral veel wattenstaafjes en zelfs een plukje vispluis. Als projecteider Schone Zee zet ik mij al jaren in voor een schone zee en kust.

Twintig jaar geleden zijn verschillende OSPAR-landen gestart met monitoringsprogramma’s. Het onderzoek van OSPAR is inmiddels het langst lopende strandafvalonderzoek in Europa. Naast dit monitoren van afval op het strand zijn er andere indicatoren ontwikkeld om aan af te kunnen lezen hoe schoon of vies de zee is. Bijvoorbeeld door onderzoek te doen naar de magen van Noordse stormvogels en naar afval dat op de zeebodem ligt. De resultaten van het strandafvalonderzoek zijn cruciaal geweest voor de recente Europese regelgeving op wegwerpplastic en vistuig. Tijdens de ICGML-meetings worden o.a. ervaringen uitgewisseld over uitvoering van monitoring en verschillen in trends en resultaten tussen landen. Ook worden er afspraken gemaakt over datavalidatie en het gebruik van analysetools. Op deze manier wordt de betrouwbaarheid van het strandafvalonderzoek in OSPAR-landen gewaarborgd. Als expert in marien zwerfvuil draag ik hieraan bij.”

Op de tweede dag presenteerde Sebastiaan Verkade, projectleider van de Boskalis Beach Cleanup Tour, de resultaten van zeven jaar Beach Cleanup Tour. “Het was mooi om te merken dat alle aanwezige experts, onderzoekers en beleidsmakers zo onder de indruk zijn van de inzet van de vele duizenden vrijwilligers die elk jaar weer meedoen. Ik vertelde onder andere over het belang van de Tour, de hoeveelheid mensen die we bereiken met het verhaal van de problematiek van mariene zwerfvuil en de richting die we de komende jaren op willen gaan. Die richting is activatie. Activatie van jou en mij, maar ook van het bedrijfsleven. We willen samen de problemen bij de bron aanpakken en zorgen dat schoonmaakacties niet meer nodig zijn. Ook sprak ik over onze internationale ambities. Ik wil onderzoeken of we met internationale partners onze Boskalis Beach Cleanup Tour kunnen uitrollen naar onze naaste buren. Zo willen we een nog groter publiek bereiken en bedrijven, politici en beleidsmakers activeren om zich in te zetten voor een schone en gezonde zee. Hier werd positief op gereageerd. Dus hopelijk kunnen we de Tour binnenkort uitbreiden!”

Tot slot gaf Marijke een presentatie over het Schone Rivieren-project, een initiatief van IVN Natuureducatie, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee. Marijke Boonstra: “Via rivieren stroomt er afval naar zee, maar de hoeveelheden en samenstelling van dit afval zijn niet precies bekend omdat de onderzoeken tot nu toe beperkt zijn. Met het Schone Rivieren-project brengen we samen met honderden vrijwilligers het afval op rivieroevers in kaart. We krijgen zo inzicht in de samenstelling van rivierafval, wat de bronnen zijn en hoe afval richting zee stroomt. Het is van groot belang dat het onderzoek en de gebruikte methodiek worden afgestemd zodat gegevens met elkaar vergeleken kunnen worden. Alleen dan kan er met de resultaten gezamenlijk maatregelen genomen kunnen worden. Een van de uitkomsten was dat Frankrijk, België en Nederland hebben aangeven om hier samen in op te trekken. Met dit resultaat zijn we erg blij.”


De bijeenkomst in Wexford in Ierland was een ICGML-OSPAR-bijeenkomst. ICGML staat voor Intersessional Correspondence Group on Marine Litter. OSPAR is het Verdrag inzake de bescherming van het mariene milieu in het noordoostelijk deel van de Atlantische Oceaan. 

Ierland_1.jpg